دروس 4: تاریخ اسلام

«دروس 4 تاریخ اسلام؛ به همراه ذکرخیری از علمای معاصر » چهارمین و آخرین جلد از مجموعۀ «دروس» است. این مجموعه، با استفاده از بیانات استاد ارجمند، آقای محمدعلی جاودان تنظیم شد. روند تولید این مجموعه در مقدمۀ جلد اول «دروس؛ شرح آیات قرآن کریم » شرح داده شد. جلد دوم و سوم این مجموعه نیز با عناوین «دروس اخلاقیات » و «دروس اعتقادات » با همت مؤسسۀ ایمان ماندگار و انتشارات واژه پرداز اندیشه در سال 1402منتشر شد.

در دروس تاریخ اسلام نکاتی را که استاد بزرگوار از تاریخ اسلام در منبرهایشان بیان کردند، جمع آوری کردیم و آقای حسن دلپذیر هم در پاورقی بیانات استاد را مستند به آیات، احادیث و روایات تاریخی کردند تا بر ارزش علمی کتاب افزوده گردد و کتاب برای محققین ارجمند تاریخ اسلام بیش از پیش قابل استفاده گردد.

محتوای دروس تاریخ اسلام گسترۀ مباحث از ظهور اسلام تا عصر امام جواد(ع) را در برمی‌گیرد، اما عمدۀ مباحث مربوط به حوادث پس از شهادت پیامبر(ص) تا شهادت امام حسین(ع) است.

البته استاد جاودان در کتاب‌هایی که به قلم خودشان منتشر شده است؛ نظیر عاشورا، چگونه و چرا ، دختر پیامبر و جانشین پیامبر برخی موضوعات مندرج در کتاب را با تفصیل بیشتری بیان کرده‌اند، اما ما نیز سعی کردیم از نکاتی که معظم‌له در منبرها و برای عموم مردم بیان کردند، نگذریم و این نکات را در این کتاب بیاوریم.

ذکر این نکته هم خالی از لطف نیست که استادِ جناب آقای جاودان در مسائل تاریخ اسلام، علامه سید مرتضی عسکری رحمهُ‌الله بودند و بخشی از مطالبی که استاد جاودان در منبرهایشان بیان کردند و می‌کنند، برگرفته از آموزه‌های علامه عسکری است.

بخش پایانی کتاب مربوط است به خاطرات و شنیده‌های استاد جاودان از برخی علمای معاصر با ما. از جدّشان شیخ مرتضی زاهد و شیخ محمدحسین زاهد گرفته تا علمایی چون آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله بهجت و آیت‌الله حق‌شناس (رحمت‌الله‌ علیهما معین). طبیعی است که خاطرات ایشان از آیت‌الله حق‌شناس که استاد خودشان بودند، بیش از علمای دیگر است.