نغمه رود

موسیقی، در طول تاریخ پرنشیب و فراز ایران،‌ همواره توانسته است راه خود را از میان تمام موانع باز کرده و با تکیه بر همت و تلاش مردان بزرگ موسیقی ایران، میراث ارزشمند خود را به نسل بعد منتقل کند. کتاب «نغمه رود» نوشته «سید محمد تقی حسینی» به معرفی یکی از این بزرگان عرصه موسیقی می‌پردازد. «عبدالقادربن غیبی حافظ مراغی» مشهور به «عبدالقادر مراغه‌ای» یکی از بزرگ‌ترین موسیقی‌دانان در تاریخ موسیقی ایران است و آثار ارزشمندی در زمینه موسیقی از خوذ به‌جای گذاشته است. او اولین موسیقی‌دانی است که کتاب‌های خود را به زبان فارسی نوشت و برخلاف سایر موسیقیدانان، به جای پرداختن به همه علوم، به‌طور تخصصی بر روی موسیقی نظری و عملی تمرکز کرد.
در ابتدای کتاب،‌ مختصری از زندگی عبدالقادر ذکر شده است. نویسنده در این بخش با درج تاریخ و ذکر دقیق جزئیات، ‌سعی در رفع شبهه در مورد برخی از اتفاقات زندگی وی، از جمله حضور او نزد سلاطین عثمانی دارد. مطالب کتاب به دو بخش تقسیم شده‌اند. بخش ابتدایی کتاب، مربوط به نامه‌هایی است که سلاطین وقت،‌ در مورد عبدالقادر نوشته‌اند و در آن‌ها به تمجید و تأیید او پرداخته‌اند. در ادامه، دو تصنیف که منتسب به عبدالقادر هستند ذکر شده‌اند. از نکات جالب در این بخش، درج تصویر نامه‌ها و تصانیفی است که اصل ‌‌‌آن‌ها در موزه‌ها و کتابخانه‌های ایران و ترکیه موجود است. بخش دوم کتاب، شامل رسائلی است در باب سازشناسی که عبدالقادر آن‌ها را تالیف کرده است. در این قسمت سازهای «قصعات چینی»، «الواح فولاد»و «ساز مرصع غایبی» توسط عبدالقادر مراغی معرفی شده‌اند. دست‌نوشته‌های عبدالقادر مراغی تنها مرجع موجود برای شناخت این سازهاست و از این رو مطالعه کتاب، برای علاقه‌مندان و پژوهشگران عرصه موسیقی بسیار سودمند خواهد بود.