اگر

کتاب «اگر» روایتی در گونه «تاریخ جایگزین» (Alternate History) است که به یکی از حساس‌ترین نقاط عطف تاریخ اسلام، یعنی واقعه عاشورا، می‌پردازد. نویسنده در این کتاب، روایتی از کوفه و ماجراهای غریب آن را به تصویر می‌کشد و به بررسی «اگر»هایی می‌پردازد که می‌توانستند رقم بخورند، اما هرگز رخ ندادند.

هر تاریخ، سایه‌ای دارد. سایه‌ای از راه‌هایی که می‌شد پیموده شوند و نشدند، از سخن‌هایی که گفته نشدند، از پیمان‌هایی که نپاییدند و از غروب‌هایی که زودتر از موعد فرارسیدند. در میان گردوغبار یک روز فراموش‌نشدنی، هنوز ردّ مسیری دیده می‌شود که تاریخ هرگز از آن عبور نکرد.

تاریخ جایگزین چیست؟

تاریخ جایگزین (Alternate History) یا «تاریخ-اگر» یک زیرژانر از داستان‌های علمی-تخیلی و خیال‌پردازی است که در آن، نویسنده با تغییر یک رویداد کلیدی در گذشته، مسیری تازه برای تاریخ رقم می‌زند و به بررسی پیامدهای آن تغییر می‌پردازد. این گونه ادبی، پرسش‌هایی از جنس «اگر چنین می‌شد، چه اتفاقی می‌افتاد؟» را محور روایت خود قرار می‌دهد و با تکیه بر واقعیت‌های تاریخی، جهان‌های موازی و سناریوهای بدیل را به تصویر می‌کشد. در آثار تاریخ جایگزین، نویسندگان تلاش می‌کنند تا ضمن حفظ وفاداری به بافت تاریخی، نشان دهند که چگونه تغییر یک تصمیم یا یک رویداد، می‌تواند سرنوشت تمدن‌ها را دگرگون کند.

کتاب «اگر» با تکیه بر این رویکرد، به سراغ حساس‌ترین نقطه عطف تاریخ اسلام رفته است: کوفه در آستانه واقعه عاشورا. پرسش محوری کتاب این است که «اگر کوفه در زمان مسلم بن عقیل به گونه‌ای دیگر رفتار می‌کرد، چه می‌شد؟»

محتوای کتاب
«اگر» روایتی است از سفر به مسیری که می‌توانست رقم بخورد، اما هرگز رخ نداد. تاریخی که شاید تنها با چند انتخاب متفاوت، سرنوشتی دیگر می‌یافت. کتاب با بهره‌گیری از ظرفیت‌های گونه تاریخ جایگزین، به بررسی پیامدهای تغییر رفتار کوفیان در مواجهه با قیام مسلم بن عقیل می‌پردازد.