محرم و صفر که میرسد، خیلیها دنبال کتابهای عاشورایی میگردند؛ اما اغلب نمیدانند از کجا شروع کنند. کتابهایی که واقعا باعث شناخت شوند، نه فقط احساسات را تحریک کنند. کتابهایی که بعد از خواندنشان، نگاهتان را به واقعه کربلا تغییر دهند.
حضرت زینب (س) یکی از محوریترین شخصیتهای واقعه کربلاست؛ خواهری که پیام این حماسه را از دل فاجعهای به گوش تاریخ رساند. بهترین کتابها درباره حضرت زینب آنهاییاند که این شخصیت برجسته را واقعی، عمیق و انسانی نشان دهند؛ نه تصویری کلیشهای که صرفا در حال سوگواری است.
این قفسه کتاب چهار کتاب منتشرشده توسط انتشارات جمکران را معرفی میکند که هر کدام از زاویهای متفاوت به شخصیت، صبر و بصیرت حضرت زینب (س) پرداختهاند و برای مطالعه در ایام محرم و صفر پیشنهاد میشوند.
حضرت زینب اسوه صبر و استقامت:
اگر میخواهید بدانید چطور یک انسان میتواند در اوج مصیبت، چیزی جز زیبایی نبیند، این کتاب از همان صفحه اول جوابتان را میدهد.
«حضرت زینب (س)، اسوه صبر و استقامت» اثری که به جای روایت صرف تاریخ، دنبال این است که ریشههای پایداری حضرت زینب (س) را پیدا کند.
محتوای کتاب تمام ایستگاههای مهم زندگی ایشان را پوشش میدهد؛ از ولادت و نامگذاری توسط پیامبر (ص) و دوران کودکی گرفته تا ازدواج با عبدالله بن جعفر و تربیت فرزندانشان را. اما بخشهای مهم کتاب جایی است که داستان واقعاً نفسگیر میشود: نقش حضرت زینب (س) در واقعه عاشورا، پرستاری از امام سجاد (ع) و آن خطبههای تاریخی در کوفه و شام که پایههای حکومت اموی را به لرزه درآورد.
نویسندگان با تکیه بر منابع معتبر، بدون اغراق و بدون شعار فضایل اخلاقی ایشان از جمله عبادت، علم و ولایتمداری را با دقت بررسی کردهاند.
حجم کم کتاب، آن را برای جوانان و بزرگسالان و حتی پژوهشهای دانشآموزی و دانشجویی به منبعی مناسب تبدیل کرده است.
و اینگونه است زینب:
بعضی کتابها هستند که حس میکنید برای همین روزها نوشته شدهاند؛ «و اینگونه است زینب» یکی از آنهاست.
این کتاب در حقیقت نسخهای بازنویسیشده از اثر ارزشمند «خصائص زینبیه»، نوشته آیتالله سید نورالدین جزایری است که به قلم محمود سوری برای مخاطب امروز احیا شده است. محمود سوری با روانسازی عبارات دشوار، حذف مباحث پیچیده فلسفی و ترجمه دقیق متون عربی، توانسته این گنجینه کهن را به کتابی خواندنی و کاربردی برای عموم مردم تبدیل کند. ستون فقرات کتاب «چهل خصیصه» است؛ چهل ویژگی منحصربهفرد از شخصیت حضرت زینب (س) که از واژهشناسی نام ایشان تا مقام علمیشان به عنوان «عالمه غیرمعلمه» (بانویی که بدون معلم، صاحب علم بود) را در بر میگیرد. شجاعت در مدیریت بحران، خطبههای کوفه و شام، و نقش ایشان در حفظ مقام امامت هم با تکیه بر منابع معتبر تاریخی بررسی شدهاند.
این کتاب فراتر از یک مقتل یا شرححال تاریخی است. به عمق ایمان و معرفت حضرت زینب (س) میپردازد و نشان میدهد که چطور این شخصیت میتواند در دنیای امروز هم الگویی برای زیستن با عزت و غیرت باشد.
من اگر روضه خوان بودم:
بعضی کتابها با همان عنوانشان یک سؤال در ذهنتان میگذارند که تا آخر خط کتاب دنبالتان میآید.
ملیحه سادات مهدوی شهری در این اثر ادعای روضهخوانی حرفهای ندارد. هنر او ساده حرف زدن، خودمانی نوشتن و اعتماد به قدرت کلمات است. آنچه این کتاب را از مقتلهای معمول جدا میکند، محور قرار دادن حضرت زینب (س) در تمام روایتهای دهه اول محرم است. نویسنده معتقد است نخ تسبیح هر گوشه از واقعه کربلا در دستان حضرت زینب(س) است.
خواننده در هر فصل با مفاهیمی مواجه میشود که شاید قبلاً کمتر به آنها توجه کرده باشد؛ غافلگیری پدرانهای که در شهادت حضرت علیاصغر (ع) هست یا ناچاری امام در بالین حضرت قاسم (ع)، و در تمام این لحظات، حضرت زینب (س) که پناه خیمههاست.
روایت کتاب از لحظه ورود کاروان به کربلا شروع میشود و تا شبهای تاریک شام غریبان ادامه دارد.
اسوههای بصیرت(حضرت زینب(س)):
این کتاب از آن دست آثاری است که در وهله اول برای کودکان و نوجوانان نوشته شده، اما بزرگترها هم نکات فراوانی از آن یاد میگیرند. داستان از لحظه ولادت حضرت در مدینه آغاز میشود؛ خانهای که نام نوزادش را جبرئیل از سوی خدا آورد.
کتاب فقط به روایت زندگینامه بسنده نمیکند. به القابی مثل «عقیله بنیهاشم» میپردازد و توضیح میدهد که حضرت زینب (س) در کوفه به تدریس و تفسیر قرآن برای زنان مشغول بودند؛ تصویری که کمتر در کتابهای کودک دیده میشود. نمونههایی از ایثار ایشان هم هست؛ از بخشیدن سهم غذایشان به فقیری گرسنه در کودکی تا ادامه دادن عبادت شبانه در اوج خستگی و مصیبت دوران اسارت.
نقطه اوج کتاب اما عاشوراست. جایی که حضرت زینب (س) مسئولیت سرپرستی کاروان اسرا را به دوش گرفتند، از امام زمان خود پرستاری کردند و در کاخ یزید با فصاحتی بینظیر، پیام کربلا را جاودانه کردند.
کلام آخر
واقعه عاشورا دو نیمه دارد؛ نیمه اول حماسهای خونین که در روز دهم محرم به اوج رسید، و نیمه دوم، جهاد تبیینی که بار سنگین آن بر دوش حضرت زینب (س) بود. مطالعه درباره زندگی بانویی که «کربلا در کربلا میماند اگر زینب نبود»، صرفاً یک مرور تاریخی نیست؛ بلکه نیازی برای امروز ماست تا یاد بگیریم چطور در سختترین بحرانها، مقتدر، با بصیرت و جریانساز بمانیم. این چهار کتاب از انتشارات جمکران، هر کدام با زبانی متفاوت از پژوهش تاریخی تا روایت داستانی و کتاب کودک پنجرهای تازه به شناخت حقیقی عقیله بنیهاشم باز میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید