صحبت کردن از واقعه عاشورا برای کودکان و نوجوانان امروزی، کار خیلی حساسی است. چطور میتوانیم از شجاعت و غم این اتفاق بزرگ صحبت کنیم، بدون آنکه روحیه حساس کودکان و نوجوانان از تلخی زیاد به درد بیاد؟ والدین و مربیان امروز به دنبال راههایی هوشمندانه برای شناخت محرم به کودکان هستند تا این پیوند، نه از روی عادت، بلکه از سر آگاهی و عشق شکل بگیرد. ادبیات داستانی دقیقاً همان حلقه گمشدهای است که میتواند پلی بین قلبهای کوچک کودکان و واقعه عاشورا ایجاد کند.
در این قفسه کتاب، بهترین کتابها درباره امام حسین (ع) و واقعه کربلا را که با قلمی روان و متناسب با روحیه نسل امروزی نوشته شدهاند، بررسی کردهایم. این آثار به شما کمک میکنند تا در روزهای سوگواری، بهترین کتابهای محرمی برای کودکان و نوجوانان را در قفسه کتاب خانهتان قرار دهید.
این مقاله به معرفی ۶ مورد از کتابهای محرم در حوزه کودک و نوجوان (شامل بچههای فرات، پرنده در گودال، روز حسین، دزد و شاهزاده، خون خدا، اسوههای بصیرت: سقای حرم) میپردازد تا والدین بتوانند بر اساس سن و سلیقه فرزندشان، مناسبترین آثار داستانی عاشورایی را انتخاب کنند.
بچههای فرات؛ اثر لیلا قربانی
رمان تاریخی «بچههای فرات» نوشته لیلا قربانی، ما را به روزهای پر از حادثه کوفه در سال ۶۱ هجری میبرد؛ زمانی که خبر آمدن امام حسین (ع) به شهر رسیده و زندگی آرام سه دوست صمیمی به نامهای سعد، علی و مالک را کاملا زیر و رو کرده است. این سه رفیق با شنیدن خبر حرکت کاروان امام، سر یک دوراهی بزرگ قرار میگیرند که آیندهشان را عوض میکند؛ آنها باید بین ماندن و تماشا کردن یا رفتن و پیوستن به کاروان امام، یکی را انتخاب کنند. نویسنده با استفاده از کتابهای معتبر تاریخی، فضای آن روزها را خیلی دقیق و باورپذیر بازسازی کرده است تا در دل یک داستان، نشان دهد که چطور هر کدام از این سه نوجوان راه متفاوتی را برای زندگی خود انتخاب میکنند.
یکی از قشنگترین بخشهای این داستان، نشان دادن فضای روحی مردم کوفه و تفاوت رفتار نوجوانها با بزرگترهاست. کتاب به خوبی نشان میدهد که چطور بزرگترها با اینکه خودشان امام را دعوت کرده بودند، از ترس جان یا به خاطر پول و دنیا، عقب کشیدهاند و پشت امام را خالی میکنند.
پرنده در گودال؛ اثر مسلم ناصری
آشنا کردن کودکان با واقعه عاشورا و مفاهیم آن، از موضوعاتی است که برای بسیاری از والدین و مربیان اهمیت دارد. کتاب «پرنده در گودال» نوشته مسلم ناصری و با تصویرگری الهه صادقیان تلاش کرده تا با زبانی ساده، روایتی داستانی و احساسی از روز دهم محرم ارائه دهد.
داستان کتاب از زبان یک پرنده تشنه روایت میشود که در بیابان به جستجوی آب میپردازد. او در روز دهم محرم، از دور تودهای سیاه میبیند و با تصور اینکه ابر بارانزا است، به سمت آن حرکت میکند؛ اما پس از نزدیک شدن، متوجه میشود که این تیرگی ناشی از گرد و خاک میدان جنگ است. پرنده از میان صداها و درگیریها، شاهد ماجرای عاشورا، مظلومیت امام حسین (ع) و یارانش و رفتار دشمنان میشود. داستان از همین طریق، مفاهیمی مانند عطش، صبر و فداکاری را برای مخاطب کودک و نوجوان بازگو میکند.
مسلم ناصری در این کتاب، پیامهای تاریخی را در قالبی ساده بیان کرده است تا درک آن برای کودک آسان باشد. انتخاب یک پرنده به عنوان راوی و استفاده از نمادها، از ویژگیهای اصلی کتاب است که کمک میکند فضای سنگین و تلخ تاریخی کمی ملایمتر شود و کودک بتواند با ماجرا ارتباط برقرار کند.
روز حسین؛ اثر غلامرضا حیدری ابهری
سوال پرسیدن، بهترین راه برای رسیدن به جواب و شناختن مسیر است. نوجوانهای امروزی که عاشق امام حسین (ع) و یارانش هستند، همیشه سوالها و ابهامهای زیادی درباره واقعه عاشورا در ذهن دارند. غلامرضا حیدری ابهری با درک درست این موضوع، به سراغ خود بچهها رفته، دغدغههایشان را جمع کرده و در کتاب «روز حسین؛ نخستین گفتنیهای عاشورا برای تو» به آنها پاسخ داده است.
ساختار کتاب بر پایه ۷۲ سوال کلیدی ساخته شده است؛ سوالهایی که تمام اتفاقات مهم قبل از عاشورا، حوادث مسیر و وقایع بعد از آن را به زبان ساده بررسی میکنند. نویسنده برای هر سوال، توضیحات مستند و روانی آورده تا یک تصویر روشن و بدون ابهام از حقیقت به مخاطب بدهد. با این کتاب، نوجوانها تاریخ کربلا را یکجا و با تمام جزئیات مهم یاد میگیرند و با اهداف اصلی حرکت امام حسین (ع) آشنا میشوند.
یکی از بزرگترین ویژگیهای این کتاب، نقاشیهای هنرمندانه استاد عبدالحمید قدیریان است. تصویرگریهای زیبای ایشان، جذابیت ظاهری و حسوحال عاطفی کتاب را چند برابر کرده است.
دزد و شاهزاده؛ اثر مجید ملامحمدی
آیا تا به حال نام «زَرعِه بن اَبان» را شنیدهاید؟ یکی از ماموران خشن، بیرحم و سنگدل سپاه عمر سعد که در روز عاشورا آب را بر حریم امام حسین (علیهالسلام) بست. مردی ملعون که با نفرین امام، به بیماری تشنگی ابدی دچار شد.
کتاب «دزد و شاهزاده» اثر مجید ملامحمدی، روایتگر داستانی عجیب و فانتزی از سفر این مرد به دنیای امروز ماست. زرعه برای یافتن راه درمان عطش بیانتهای خود، در زمان سفر میکند و پا به عصر ما میگذارد. او در این مسیر با «پیمان» روبرو میشود؛ نوجوانی پاکطینت که بدون شناختن هویت واقعی زرعه، دلش به حال درد او میسوزد و به او محبت میکند.
زرعه در قبال این دلسوزی، پیمان را به اسارت میگیرد و با خود به کوفهی سال ۶۱ هجری میبرد تا با فروختن او به عنوان غلام به ابنزیاد، پولی برای درمان خود دستوپا کند. اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود؛ پیمان از چنگ زرعه فرار میکند و در کوچهپسکوچههای کوفه سرگردان میشود.
خون خدا؛ اثر محسن نعماء
این کتاب مجموعهای از داستانهای کوتاه از نشانهها، معجزهها و محبتهای امام حسین (ع) است که ورقهای تاریخ را کنار میزند و ما را با خود به سفری از دوران کودکی تا لحظه شهادت ایشان میبرد. نویسنده در این اثر تلاش کرده تا با قلمی بسیار ساده و روان قطرهای از اقیانوس بیانتهای معنویت و دلسوزی امام حسین (ع) را به نوجوانان نشان دهد. اما ویژگی اصلی کتاب این است که یادآوری میکند این مهربانیها و دستگیریها، فقط برای گذشتههای دور نیست؛ امام، زنده و ناظر است و هر کجای دنیا که باشیم، اگر با دلی شکسته و نیت پاک از ته دل به ایشان رو کنیم، شامل الطاف ایشان خواهیم شد.
اسوههای بصیرت: سقای حرم؛ اثر واحد پژوهش انتشارات مسجد مقدس جمکران
کتاب «سقای حرم؛ زندگانی حضرت ابوالفضل (ع)» اثری داستانی و آموزشی است که با هدف آشنایی کودکان و نوجوانان با بزرگان دین تولید شده است. این اثر، یکی از جلدهای مجموعه هشتجلدی «اسوههای بصیرت» به شمار میرود. این مجموعه، داستان زندگی شخصیتهای برجستهای مانند حضرت زینب (س)، حضرت معصومه (س)، عمار بن یاسر، سلمان فارسی، مقداد، ابوذر غفاری و میثم تمار را با زبانی ساده، روان و در قالب قصه برای کودکان و نوجوانان روایت میکند.
نویسندگان این مجموعه با تمرکز بر جنبههای تربیتی، زندگی و رفتار بزرگان اسلام را به تصویر کشیدهاند تا اطلاعاتی دقیق و در عین حال جذاب را به مخاطبان سنین کودک و نوجوان انتقال دهند.
انتخاب بهترین کتاب محرمی برای کودکان و نوجوانان یکی از راههایی برای گره زدن دلهای کودکان و نوجوانان امروزی با فرهنگ حسینی است. همانطور که در این قفسه کتاب بررسی کردیم، ادبیات داستانی میتواند بدون آسیب زدن به روحیه حساس فرزندانمان، مفاهیم بزرگی مثل شجاعت، وفاداری، حقطلبی و فداکاری را به آنها آموزش دهد.
چه به دنبال یک کتاب تصویری و نمادین مثل «پرنده در گودال» برای کودکان کمسنتر باشید و چه به دنبال یک رمان هیجانانگیز و فانتزی مثل «دزد و شاهزاده» برای نوجوانان، دست شما در انتخاب بهترین کتاب ها درباره امام حسین (ع) باز است.
دیدگاهتان را بنویسید