دکتر مسلم ناصری، نویسنده، پژوهشگر و مدرس پیشکسوت حوزه ادبیات کودک و نوجوان است. او با بهرهگیری از تحصیلات عالی حوزوی و آکادمیک، توانسته است پیوندی عمیق میان مستندات تاریخی و تخیل ادبی برقرار کند.
ناصری با نگارش قریب به ۱۰۰ عنوان کتاب و سالها فعالیت در کسوت سردبیری نشریات تخصصی کودک همچون پوپک، ملیکا و ماهک، نقشی اثرگذار در غنای ادبیات مذهبی و داستانی معاصر داشته است. آثار وی که بارها برنده جوایز معتبری از جمله «کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» شدهاند، به زبانهای انگلیسی و عربی نیز ترجمه شده و در سطح بینالمللی مورد توجه قرار گرفتهاند. در فهرست زیر، تنها بخشی از مجموعه آثار این نویسنده توانمند که حاصل دههها تخصص در روایتگری برای نسل نوست، معرفی میگردد.
«پرنده در گودال»، با بهرهگیری از زبانی استعاری و لطیف، واقعه عظیم عاشورا را از زاویهدیدی متفاوت برای مخاطب کودک بازآفرینی میکند. روایت حول محور پرندهای خیالی شکل میگیرد که در جستوجوی جرعهای آب، ده روز در آسمان کربلا سپری کرده است. او که با مشاهده غباری تیره در افق، به امید یافتن ابری بارانزا به سوی آن پرواز میکند، با حقیقتی جانسوز مواجه میشود؛ غباری که نه نشان از باران، بلکه برخاسته از معرکه نبرد است.
«پسران آب و آتش» یک مستند داستانی است که به واکاوی ریشههای تاریخی و چگونگی به قدرت رسیدن سلسله آلبویه، به عنوان یکی از تأثیرگذارترین حکومتهای شیعی ایران، میپردازد. داستان از نقطهای نمادین و با تعبیر یک رؤیا آغاز میشود؛ جایی که پیرمردی در چشمان سه پسر ژندهپوش ماهیگیر، شعلههای اقتدار را کشف میکند و از طالعی درخشان خبر میدهد.
«جای پای لبخند» روایتی معماگونه و سرشار از تعلیق است که با محوریت مفهوم عمیق «انتظار»، مخاطب را به سفری فراتر از واقعیتهای روزمره میبرد. داستان با انتظار شبانه «سارا» در کنار رودخانه برای بازگشت پدر آغاز میشود؛ پدری که از یک سفر شکاری بازنگشته است. حادثهای غیرمنتظره در کنار آب، سارا را از مرزهای آشنای خانه دور کرده و او را در مسیری پرفرازونشیب قرار میدهد. او در این هجرت ناخواسته با شخصیتهایی همسفر میشود که هر یک در جستوجوی گمشدهای هستند؛ از پیرمردی که در پی پسر خویش است تا سگی که چوپانش را گم کرده. این همراهی، پیوندی میان منتظرانی ایجاد میکند که در پی یافتن حقیقتی واحد، همقدم میشوند.
«طوقی و پرنده آهنی» پیوند میان مظلومیت جنگ و حماسه مقاومت در دوران اسارت را به تصویر میکشد. داستان از ویرانههای یک شهر بمبارانشده آغاز میشود؛ جایی که کبوتری به نام «طوقی» پس از دست دادن آشیانه و صاحب خویش، راهی سفری به سوی ناشناختهها میگردد. او در میان بیابانی بیآبوعلف، به حصارهای سیمخاردار و دیوارهای بلندی میرسد. کبوتر که خود در اثر شلیک نگهبانان زخمی شده است، به اتاقهای تاریک و نمور پناه میبرد و در آنجا با انسانهایی همسرنوشت خویش روبهرو میشود که در شرایطی سخت، بار رنج و دلتنگی را بر دوش میکشند.
در این فضای تنگ و محصور، رویارویی کبوتر با شخصیت والای سید علیاکبر ابوترابی، نقطه عطفی در روایت ایجاد میکند.
خداشناسی از قدیم از جدیترین پرسشهای ذهنی کودکان بوده است. این اثر در قالب داستانی لطیف و با تکیه بر رابطه عاطفی میان پدربزرگی دانا و نوهاش «مینو»، به واکاوی پرسشهای بنیادین پیرامون صفات خداوند میپردازد. محور اصلی روایت، پرسش معصومانه مینو درباره رنگ خداوند است؛ او در پی این است که بداند آیا پروردگار مانند برگهای درختان سبز، همچون خورشید زرد و یا مثل پهنه آبها آبی است؟
«باغ طوطی» یک بازسازی روایی-تاریخی از زیست و مجاهدت «میثم تمار»، صحابی وفادار و ایرانیتبار امام علی (ع) است که با نگاهی عمیق به لایههای پنهان تاریخ تشیع صورتبندی شده است. این رمان با تکیه بر مستندات تاریخی، مخاطب را به کوچهپسکوچههای کوفه میبرد تا در اتمسفر قرن اول هجری، شاهد دگرگونی روحی شخصیتی باشد که از اسارت به اوج آزادگی و تقرب میرسد. نویسنده با دقتی مردمشناسانه، جزئیات زندگی روزمره، مناسبات قبیلهای و ساختار اجتماعی آن دوران را ترسیم کرده است، به گونهای که خواننده خود را همنشین لحظات ناب دیدار میثم با امیرالمؤمنین (ع) مییابد.
مجموعه ۴ جلدی خورشید در تبعید(دروازه آفتاب):
مجموعه چهار جلدی «خورشید در تبعید» با پرداختن به زندگی امام خمینی در واقع به دنبال حلقه وصلی با قشر نوجوان است تا آنها را به دل دالان تاریخ راهنمایی کند و جزئیات زندگی معمار انقلاب را به آنها نشان دهد.
همه ما درباره تبعید امام خمینی به کشور ترکیه و بعد عراق شنیدهایم اما جزئیات این تبعید همیشه مثل برگ ناپیدا در لابه لای اوراق تاریخ جا مانده است. این چهار جلدی تلاش می کند جزئیات تبعید امام را حتی پیش از شروع عملیات دستگیری امام با مخاطب در میان بگذارد. سروان عصار و سرهنگ پرتو با مأموران مخفی که در کوچه کاشتهاند تلاش می کنند امام را از خانواده خونی و بعد خانواده بزرگش، ایران جدا کنند تا هرگز نتواند صدای آزادی خواهیاش را به همه مردم برساند.
روایت دستگیری امام حتی از خانه خودشان هم شنیدنی است وقتی مامور ساواک سعی دارد از بالای دیوار به خانه بپرد امام با دلداری همسرشان مسیر سخت پیش رو را هموار میکنند. روایت این کتابها با پرواز امام به ترکیه، تبعید به بغداد و عراق و جزییات زندگی امام در این کشورها ادامه پیدا میکند. اما این چهار جلدی یک چهار جلدی معمولی نیست بلکه قدرت نفوذ امام در جهان و جزییات مبارزه یک ملت را نشان میدهد اما به زبانی ساده و آشنا.
این اثر با بهرهگیری از روایتی سیال، مرزهای زمان و مکان را در بستر راهپیمایی عظیم اربعین درمینوردد و پیوندی میان واقعیتهای عینی و شهود خیالی برقرار میکند. در این کتاب، تاریخ تنها یک بازنمایی ایستا از گذشته نیست، بلکه به مثابه دستمایهای برای عبور از حصارهای زمانی به کار گرفته شده است تا پاسخهایی برای مسائل و دغدغههای معاصر جامعه بازیابی شود. نویسنده با هوشمندی، ساختار روایی را به گونهای طراحی کرده است که مخاطب در هر گام از این سفر، همزمان در چندین لایه تاریخی و معنایی قدم میزند و میانِ گذشته و حال در نوسان است.
دیدگاهتان را بنویسید