سالها پیش سلسله مباحثی در زمینه نهجالبلاغه آغاز شد که در طی آن، بخشهای گوناگون این کتاب بزرگ، از ابتدا تا انتها در ۲۶۰ جلسه بررسی گردید. در آغاز، تصمیم بر آن بود که این مباحث بهصورت یک کتاب مستقل منتشر شود؛ اما در آبانماه ۱۳۹۷، جمعی از دوستان با توجه به نیاز نسل امروز و تجربه چهار دهه تدریس در حوزه و دانشگاه، پیشنهاد کردند ترجمهای روان و شرحی راهگشا از نهجالبلاغه نگاشته شود که با ادبیات دلنشین و قابلفهم برای جوانان همراه باشد.
پس از تأمل و تبرکجویی از قرآن کریم، این مسیر در بیستم آبانماه ۱۳۹۷ آغاز شد و تا پایان نگارش، یاری الهی همواره همراه این تلاش بود. حاصل کار، مجموعهای پنج جلدی از ترجمه و شرح کامل نهجالبلاغه است که بر سه اصل مهم بنا گردیده:
- فهم درست معارف قرآنی با تکیه بر آیات و تفاسیر معتبر شیعه.
- استفاده از دیدگاههای بزرگان آشنا با نهجالبلاغه.
- بهرهگیری از تجربیات چهلساله مطالعه و تدریس احادیث در حوزه و دانشگاه.
در این اثر، توجه ویژهای به جنبههای ادبی و معنایی خطبهها و نامههای امام علی(ع) شده است؛ از جمله: تعابیر کنایهای، اشعار و ضربالمثلهای بهکاررفته، استدلال قرآنی در اشکال گوناگون، پیوند کلام امام با سخنان پیامبر اعظم(ص)، مرور دقیق تاریخ اسلام و عصر امام(ع)، نقد اندیشهها، و دقت در تفاوتهای ظریف میان واژههای به ظاهر مترادف.
ساختار و ویژگیهای مجموعه
این مجموعه با روشی جدید و بدیع تدوین شده است:
- در هر مجلد، صفحات فرد شامل مقدمهای کوتاه درباره فضای صدور خطبه، متن عربی و ترجمهای روان و ادبی است؛
- صفحات زوج به شرح مختصر و روشن خطبهها اختصاص دارد؛
- در پایان هر صفحه شرح، پیامی آموزنده درج شده است.
خطبههای ۱ تا ۱۰۰، موضوع جلد نخست این مجموعه هستند. طراحی کتاب با دو رنگ، فونت خوانا و صفحهآرایی دلنشین انجام شده تا مطالعه آن برای همه گروههای سنی آسان و جذاب باشد. بسیاری از بزرگان این اثر را ستودهاند و رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز آن را دریافت فرمودهاند.
مراسم رونمایی رسمی مجموعه در ۱۴ فروردین ۱۴۰۲، همزمان با نمایشگاه بینالمللی قرآن در مصلای بزرگ تهران برگزار شد. این برنامه با حضور شخصیتهای علمی و فرهنگی کشور از جمله دکتر خسروپناه، حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی رهبر، دکتر علی معاف، حجتالاسلام مهدوی ارفع، دکتر محمدحسین ساعی، دکتر شبیر فیروزیان، مهندس حسین نقی و جمعی از اهالی فرهنگ برگزار گردید.
در حال حاضر این مجموعه پنججلدی بهطور مکرر تجدید چاپ میشود و قرار است توسط نشر جمکران در قالب دو مجلد و بدون کاهش حجم متن، بازنشر شود.
ویژگیهای برجسته اثر
در پاسخ به پرسشهای مطرح شده در مراسم رونمایی، ۱۶ ویژگی مهم این مجموعه یادآوری شد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- باز بودن قرآن کریم در این اثر و بهره گیری از ۷۴۷ آیه و تفسیر آنها
- کاوش گسترده در ریشه های واژه ها در منابع دست اول و برگردان به فارسی روان و زیبا
- عنایت به اثر هشت جلدی تمام نهج البلاغه ، بهج الصباغه ، شرح ابن ابی الحدید ، مصادر نهج البلاغه، پیام امام ، الغارات، فروغ ولایت ، دانشنامه امام علی ، سفینه البحار و ده ها اثر معتبر دیگر
- معرفی فضای صدور در آغاز هر خطبه و نامه ، پیش از ترجمه
- نیفزودن مفاهیم اضافه بر مقاصد امام در برگردان
- شرح بخشهای دشوار متون عربی نهج البلاغه در صفحه های زوج بطور عصاره و کوتاه
- آوردن پیامهای کوتاه در حاشیه صفحه های شرح
- پاسخ به شبهات و پرسشها در پانوشت و صفحه های شرح با پشتوانه تمام تجربه های تدریس ۴۴ ساله در حوزه و دانشگاه
- کار گسترده و دقیق ناشر در نمایههای مختلف در پایان جلد آخر و موضوع یابی و آیات و احادیث و اشعار و اشخاص و …. که کار محققان و مبلغان را آسان میکند
- بهره گیری از واژههای اصیل و روان و صیقلی فارسی که آهنگ ذوقی و هنری دارد
- آوردن تعبیرات نسخه بدل در کنار متن های عربی
- عنایت به مخاطب جوان؛ جوانی که با کتابخوانی بیگانه نیست
- رعایت حالت امام امیر ایمانداران در ترجمه در هنگامه نوشتن نامه یا خطبه خوانی (حالت عرفانی یا جنگی و یا مناجات و خشم …)
- بهره گیری از تمثیلات ابداعی
این اثر، گامی تازه در معرفی شکوه معنوی و فصاحت بیمانند نهجالبلاغه به نسل امروز است و امید میرود با دریافت نقد و نظر مخاطبان آگاه، روزبهروز پربارتر شود.
یادداشتی از حجت الاسلام علی رهبر
دیدگاهتان را بنویسید