نگاهکردن به جنگ از زاویه دید کودکان، درست مثل نگاه کردن به دنیا از پشت یک عینک رنگارنگ است. بچهها جنگ را با تحلیلهای سیاسی یا آمار و ارقام تاریخ نمیشناسند؛ آنها مفهوم شجاعت، دوستی و میهندوستی را در قصه دوستی دو کودک در خرمشهر، پرواز یک بادبادک روی بام خانهای جنگزده، یا خاطره یک لبخند میان دود و ترکش درک میکنند. اگر داستان درست انتخاب شود، جنگ از یک حادثه تلخ، به قصهای پر از رفاقت و هویت تبدیل میشود.
انتخاب هوشمندانه کتابهای دفاع مقدس برای کودکان دقیقا همین نقش را ایفا میکند؛ روایتی شیرین و صادقانه که بدون ایجاد ترس، عمیقترین مفاهیم انسانی را در ذهن کودک میکارد. کتابهای انتشارات کتاب جمکران در حوزه دفاع مقدس با تمرکز بر همین نگاه داستانمحور و کودکانه خلق شدهاند تا ارتباطی زنده میان نسل امروز و قهرمانان دیروز برقرار کنند.
این قفسه کتاب به معرفی ۴ اثر و مجموعه داستانی شاخص از کتابهای انتشارات کتاب جمکران در حوزه دفاع مقدس برای گروه سنی کودک میپردازد که مفاهیم شجاعت و ایثار را با زبان طنز، خاطره و خیالپردازی روایت میکنند.
اگر به دنبال فهرستی مطمئن از بهترین کتابهای دفاع مقدس برای گروه سنی کودک هستید که فرزندتان با میل خودش صفحات آن را ورق بزند، در ادامه این مطلب با معرفی ۴ کتاب کاربردی همراه ما باشید.
مجموعه ۴ جلدی لبخند آسمان
چطور میتوان برای یک کودک از قصهی جنگ گفت، بیپردگی خشونت را کنار زد و زیبایی ایثار را نشان داد؟ مجموعه چهارجلدی «لبخند آسمان» نوشتهی مجید شفیعی، اثری است که کودک را به دنیایی استعاری پر از ستارهها، ابرهای مهربان و درختان سخنگو میبرد تا مفاهیم عمیق پایداری را در قالبی لطیف برای او بازگو کند.
- بوی لالایی مادران: قصه بلندگوی خسته مدرسهای روایت میشود که از صدای آژیر قرمز بیزار است و با نغمه پرندهای خرد و رازهای پاک کودکان، پناهگاه سرد مدرسه را به باغی از نور و امید تبدیل میکند.
- دلم برای ماه سوخت: گفتگوهای شبانه دختری به نام ریحانه و پدر رزمندهاش، سری به نبردهای کویر میزند؛ جایی که هوا ابری میشود تا رزمندگان را از دید غولهای شنی پنهان کند.
- مثل ستارهها بود: نجواهای مادر و دختر با استعارههای نجومی، مفهوم شهادت را بیان میکند؛ نوری که از زمین کم میشود اما در آغوش ماه دوباره میدرخشد.
- هواپیمای نقاش: داستان پرندهای آهنی است که پس از آسیب دیدن در نبرد، در جنگل فرود میآید و با همیاری ریشهها، پرندگان و زنبورها، تن سختش باز شده و به درختی سبز تبدیل میشود.
مجموعه ۳ جلدی آن سوی خوابهای نقاش
گاهی روایت جنگ برای کودکان، نیازی به زبان تلخ آتش و آهن ندارد؛ میتوان به دنیایی قدم گذاشت که در آن بوم نقاشی برای کودکان روایت کند. مجموعه ۳ جلدی «آن سوی خوابهای نقاش» اثر مجید شفیعی با نگاهی نمادین، دفاع مقدس را در امتداد امید، رنگ و زبانی شاعرانه بازگو میکند تا نسل جدید، مفهوم ایثار و پایداری را بهتر درک کنند.
- جلد اول (لبخندهای مرضیه): داستان دختر کوچولویی است که در بمباران هوایی شنواییاش را از دست داده، اما امیدش را نه. او هر روز دیوارهای مدرسه و پناهگاه را پر از نقاشی گل و بادبادک میکند و امیدوار است پدرش به زودی از جبهه برگردد و گوشهایش دوباره شنوا شوند. مرضیه کوچولو با کارهای کوچک و سادهاش، روی دیگر جنگ را به همسنوسالهایش نشان میدهد و بذر امید را در دل قصه میکارد.
- جلد دوم (سروها را کاشتند): اجرای یک بوم نقاشی نیمهکاره است که تانکی در آن راه افتاده و همه جا را زیر و رو میکند. خاک و کوه و رود میخواهند کاری کنند، اما از یک نقاشی نیمهکاره به تنهایی کاری ساخته نیست. این جلد، داستان ایستادگی سروها و مادرهاست؛ روایتی کوچک و نمادین از هشت سال پایداری که با فداکاری به ثمر نشست. نویسنده با تیزهوشی این مفاهیم را در زروبرق داستانی به کودکان هدیه کرده است.
- جلد سوم (گمنام): داستان یک قهرمان است؛ قهرمانی که اگر به گلزار شهدا رفته باشید حتما نامش را شنیدهاید. «گمنام» ماجرای سنگر و خاکی است که با هم از عطر خوشی حرف میزنند که در کل دشت پیچیده و باد را هم باخبر کرده است. اینبار قرار است کودکان ما، شهید گمنام را از نگاه سنگری بشناسند که از فراموش شدن و تنها ماندن میترسد.
طوقی و پرنده آهنی
کتاب «طوقی و پرنده آهنی» ماجرای کبوتری است که با بمباران خانه صاحبش و از دست رفتن آشیانه و دوستش حسام، آواره میشود. کبوتر با غروب خورشید پر میکشد و از ویرانههای شهر بمبارانشده دور میشود؛ جایی که دیگر اثری از درختان نخل، آب و آبادانی نیست.
هنوز خورشید کاملا غروب نکرده که در بیابانی بیآبوعلف به ساختمانی با اتاقهای متعدد، دیوارهای محصور در سیمخاردار و نگهبانی شکارچی میرسد. بال کبوتر با شلیک گلوله نگهبان زخمی میشود و او ناچار به یکی از اتاقهای تاریک و نمور پناه میبرد. در آنجا آدمهایی را میبیند که مثل خودش زخمی و غمگینند، اما در شرایطی سخت کنار هم روزگار میگذرانند. کبوتر در این غربت با مردی مهربان به نام «سید» آشنا میشود، از تشنگی و گرسنگی نجات مییابد و در انتظار آزادی، در کنار سید علیاکبر ابوترابی و بقیه اسیران زندگی میکند.
پری خاطرهها
چگونه میتوان مفاهیم والایی مانند شجاعت، میهندوستی و ایثار را به کودکان آموزش داد، بدون آنکه آنها را در معرض تلخی و خشونت جنگ قرار داد؟ کتاب «پری خاطرهها» نوشتهی کلر ژوبرت یکی از لطیفترین پاسخها به این نیاز است. ماجرا در خانهای کوچک آغاز میشود؛ جایی که «پری خاطرهها» هر روز صبح پریهای کوچک را به زمین میفرستد تا خاطرات زیبای آدمها را جمعآوری کنند تا هرگز فراموش نشوند. در این میان، پری کوچولویی به نام «پرینور» با خاطرهای عجیب و غیرمنتظره برمیگردد: خاطرات پسربچهای ۶-۷ ساله به نام حسین که همراه پدر رزمندهاش و «باباجی» سر از خط مقدم درآورده است! حضور یک کودک در میان رزمندگان، ماجراهایی جذاب و شیرین رقم میزند که کنجکاوی هر خوانندهای را برمیانگیزد.
کاشتن بذر امید و شجاعت در دنیای کودکانه
در نهایت، ادبیات دفاع مقدس برای کودکان زمانی اثربخش و ماندگار میشود که به جای استفاده از شعار یا تصویرسازیهای خشن و تلخ، با زبان احساس، خیالپردازی و استعاره سخن بگوید. ۴ اثری که در این قفسه کتاب معرفی شدند همگی نشان میدهند که انتشارات کتاب جمکران در درک روحیه حساس نسل جدید موفق عمل کرده است.
این کتابها به کودک امروز یادآور میشوند که فرهنگ ایثار و مقاومت، ریشه در عشق، رفاقت و حمایت از سرزمین دارد؛ روایتی شیرین که نه تنها ترسی در دل کودک نمیکارد، بلکه حس هویت، شجاعت و امید را در وجود او بارور میسازد. اگر به دنبال آثاری هستید که مفاهیم عمیق انسانی را بدون آسیب به دنیای زلال کودکانه منتقل کنند، این ۴ مجموعه یکی از بهترین گزینهها برای کتابخانه فرزندتان خواهند بود.
دیدگاهتان را بنویسید