با نزدیک شدن به محرم و صفر، خیلیها دنبال یک همراه برای روزهای عزاداری میگردند؛ چیزی فراتر از مرور خبرها و پستهای شبکههای اجتماعی. اینجاست که کتاب اهمیت پیدا میکند؛ آثاری که میتواند فضای ذهنی ما را برای درک عمیقتر واقعه عاشورا و پدیده اربعین آماده کنند.
شاید شما هم این روزها به دنبال بهترین کتابهای اربعینی هستید تا قبل از سفر پیادهروی، در طول مسیر، یا حتی بعد از بازگشت بخوانید و آن حالوهوا را در خود زنده نگه دارید. یا شاید میخواهید کتابی درباره امام حسین (ع) پیدا کنید که روایتی تازه و غیرتکراری ارائه دهد.
این قفسه کتاب ۵ کتاب درباره محرم و اربعین معرفی میکند: اربعین طوبی، ستون ۱۴۵۳، مادر لند، مسیل و والله متم نوره. هر کتاب از زاویهای متفاوت به روایت عاشورا، پیادهروی اربعین میپردازد.

اربعین طوبی:
«اربعین طوبی» داستان زندگی زنی است به نام طوبی؛ نوجوانیاش در کوچهپسکوچههای تهران گذشت و جوانی و میانسالیاش در قلب بصره. تقدیر او را به همسری مردی عراقی درآورد و همین پیوند، او را به شاهد عینی پرفرازونشیبترین رویدادهای تاریخ معاصر دو سرزمین تبدیل کرد.
در سطرهای این کتاب، با زنی همراه میشوید که میان آتش جنگ، غربت، یتیمی و سختیهای روزگار، هرگز کمر خم نکرد. سالهاست چشم به در دوخته و گوش به زنگ خانه سپرده، به امید بازگشت پسری که در سالهای جنگ مفقودالاثر شده؛ انتظاری که فقط با ایمان و عشق مادرانه قابل تحمل است.
آنچه این روایت را متفاوت میکند، بستری است که نویسنده برای آن انتخاب کرده: پیادهروی عظیم اربعین. هر قدم طوبی در این مسیر، دریچهای میشود رو به گذشته؛ از کودکی در تهران و حوادث کودتای ۲۸ مرداد، تا روزهای سخت حکومت بعث در عراق و نبرد با داعش.

ستون ۱۴۵۳:
همهچیز با یک انفجار مهیب در یک پمپبنزین در جادههای عراق شروع میشود؛ جایی که در میان دود و خاکستر، سرنوشت راوی با یک سررسید نیمسوخته گره میخورد. از همین نقطه، سفری شروع میشود که در امتداد ستونهای جاده نجف به کربلا پیش میرود، تا برسد به همان نقطهای که نام کتاب از آن گرفته شده: ستون ۱۴۵۳.
این کتاب مرز میان واقعیت و خیال، امروز و تاریخ را تغییر میدهد. راوی یادداشتهای صاحب ناشناس آن دفترچه نیمسوخته را میخواند و در همان حال، در دل جاده با صحنههایی روبهرو میشود که گویی از قلب تاریخی هزار و چهارصدساله بیرون آمدهاند؛ دو جوان مرموز با شتری سفید که تابوتی بر دوش میکشند، انگار در جستوجوی حقیقتی گمشدهاند.
این کتاب را نمیتوان فقط یک سفرنامه بدانیم ؛ بیشتر یک درام معمایی و معنوی است. خواننده قدمبهقدم همراه راوی پیش میرود تا بفهمد آن یادداشتها از آن چه کسی بوده است.

مادر لند:
«مادر لند» سفرنامهای معنوی از پیادهروی اربعین حسینی است؛ روایتهایی شیرین و صمیمی که خواننده را مستقیم به دل و حالوهوای این سفر شگفتانگیز میبرد.
نویسنده این مسیر را از نگاه مردم دنبال کرده و ماجرای انسانهایی را روایت میکند که از گوشهگوشه دنیا برای این پیادهروی به راه افتادهاند. سفرنامهای پر از جزئیات زنده و تجربههایی دلنشین که حس حضور در مسیر را به خواننده منتقل میکند.
در دل کتاب، روایت انسانهایی است که نویسنده در طول پیادهروی اربعین با آنها برخورد داشته و مدتی همراهشان شده؛ انسانهایی با ملیتها و زبانهای متفاوت، که شاید در جغرافیای دنیا فرسنگها از هم دور باشند، اما کربلا و حس سرزمین مادری، آنها را به هم نزدیک میکند.
یکی از ویژگیهای متمایز «مادر لند»، توجه آن به حاشیههای کمتر دیدهشده مراسم اربعین است؛ انسانها و لحظاتی که معمولاً در روایتهای رایج این سفر، کمتر به آنها پرداخته میشود.

مسیل:
«مسیل» در لغت یعنی جای روانشدن آب، گذرگاه سیل. در سطرهای این کتاب اما، مسیل همان جادهای است که سیل عظیم مشتاقان امام حسین (ع) را به سوی یک مقصد میکشاند.
این اثر روایتی متفاوت از سفر اربعین ارائه میدهد. نویسنده برخلاف رسم همیشگی، به جای همقدمشدن با موج جمعیت، در نقطهای ثابت میماند و مثل یک دوربین فیلمبرداری، ریزترین جزئیات این حماسه بزرگ را از دریچه یک موکب ثبت میکند.
کتاب با خاطراتی از گذشته شروع میشود؛ روایت پدربزرگهایی که با پای پیاده و تحمل رنجهای بسیار، هفتبار این مسیر عشق را پیمودند. نویسنده با ظرافت خاصی، خواننده را از هیاهوی زندگی روزمره جدا میکند و به جادهای میبرد که در آن، تشنگی، گرما و خستگی رنگوبوی دیگری دارند.

و الله متم نوره(چهار جلدی):
این کتاب فراتر از یک توصیف ساده از یک سفر است؛ دعوتی است به بازخوانی تمدنی و الهی از پدیدهای که جهان معاصر را به حیرت واداشته. در سطرهای این مجموعه، اربعین نه صرفاً یک مناسک مذهبی یا یک پیادهروی سالانه، بلکه یک مشیت راهبردی و نفحهای آسمانی تصویر میشود.
«والله متم نوره» با نگاهی چندبعدی، ده زاویه دید متفاوت را برای رمزگشایی از این پدیده پیش روی خواننده میگذارد؛ از نگاه به تمامشدن نور حق در عالم، تا ترسیم پیوند میان حماسه عاشورا و ظهور منجی. نویسندگان و اندیشمندان همراه این اثر تلاش کردهاند نشان دهند این رودخانه خروشان انسانی چگونه در حال شکلدادن به پیکره واحد امت اسلامی و زمینهسازی برای یک تمدن نوین است.
در این کتاب، با تحلیلهایی روبهرو میشوید که اربعین را بذر درختی میدانند که میوهاش عدالت موعود است. از وادیالسلام نجف تا نخلستانهای کربلا، هر گام زائر در این مسیر، بخشی از یک طرح بزرگتر تلقی میشود؛ طرحی برای تحول دلها و زدودن غبار از آینه فطرت انسان.







دیدگاهتان را بنویسید