اندیشکده مهدویت و انقلاب اسلامی آستان مقدس مسجد جمکران در ششمین جلسه سلسله نشستهای «نسیم انتظار» با حضور حجتالاسلام و المسلمین شهبازیان، به موضوع «مهدویت در نهجالبلاغه» میپردازد. این نشست با محوریت خطبه ۱۳۸ نهجالبلاغه، پیشگوییهای امیرالمؤمنین علیهالسلام درباره آخرالزمان و ظهور را بازخوانی و تبیین خواهد کرد.
بسم الله الرحمن الرحیم
اندیشکده مهدویت و انقلاب اسلامی آستان مقدس مسجد جمکران تقدیم میکند
جلسه ششم سلسله نشست های نسیم انتظار
موضوع :مهدویت در نهجالبلاغه
استاد حجت الاسلام و المسلمین شهبازیان
دوشنبه۲۳ تیر ۱۴۰۴
بازخوانی خطبه ۱۳۸ نهجالبلاغه؛ پیشگوییهای امیرالمؤمنین علیهالسلام درباره آخرالزمان و ظهور
در ادامه بررسی خطبههای نهجالبلاغه، به خطبه ۱۳۸ میرسیم؛ خطبهای که مرحوم سید رضی آن را با اشاره به «ذِکر الملاحم» نقل کرده است. این خطبه، بخشی از پیشگوییهای امیرالمؤمنین علیهالسلام درباره آینده و حوادث آخرالزمان را در بر دارد. هرچند متن کامل خطبه در نهجالبلاغه نیامده، اما بخشهایی از آن که مربوط به ملاحم و تحولات آینده است، توسط سید رضی ثبت شده است.
حضرت در آغاز این خطبه میفرمایند: «یَعْطِفُ الْهَوَى عَلَى الْهُدَى» یعنی روزگاری فرا میرسد که هوای نفس بر هدایت غلبه میکند. در آن دوران، عقل و منطق مغلوب امیال شخصی میشود و مردم به جای پیروی از عقل و قرآن، تابع خواستههای نفسانی خود خواهند شد. این همان معنایی است که در آیه شریفه آمده: «أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ» یعنی کسی که هوای نفس خود را معبود قرار داده است.
در ادامه، حضرت اشاره میکنند که قرآن در آن زمان بر اساس رأی شخصی تفسیر میشود: ««وَأُضِیفَ الْقُرْآنُ عَلَى الرَّأْیِ» یعنی افراد به جای آنکه قرآن را محور تحلیل قرار دهند، ابتدا نظر خود را میسازند و سپس قرآن را مطابق میل خود تفسیر میکنند. این نوع تفسیر به رأی، در تطبیقهای نادرست نیز دیده میشود؛ چنانکه برخی، نشانههای ظهور را به شخصیتهایی مانند ترامپ نسبت دادهاند، در حالی که ترجمه و مفهوم آیات و روایات چیز دیگری است.
در بخش دیگری از خطبه، حضرت میفرمایند:«وَمِنْهَا حَتَّى تَقُومَ الْحَرْبُ بِکُمْ عَلَى سَاقٍ» یعنی جنگها شدت میگیرند و روزگاری فرا میرسد که خشونت و درندگی در میان مردم به اوج خود میرسد. حضرت این حالت را با استعارهای از شیر خشمگین توصیف میکنند که دهان خود را آنچنان باز میکند که انتهای دندانهایش نمایان میشود. این تصویر، شدت غضب و خشونت را نشان میدهد؛ همانگونه که امروز در رفتار رژیم صهیونیستی با کودکان یا اقدامات داعش علیه زنان دیده میشود.
سپس حضرت میفرمایند: «وَعَلَى فِقْدٍ وَسَیَأْتِی فِقْدٌ بِمَا لَا تَعْرِفُونَ» یعنی روزگاری خواهد آمد که آینده کاملاً ناشناخته و غیرقابل پیشبینی میشود. انسانها حتی نمیتوانند برای فردای خود برنامهریزی کنند. شرایط بهگونهای خواهد شد که هر لحظه ممکن است اتفاقی غیرمنتظره رخ دهد. این توصیف، ناظر به پیچیدگیهای آخرالزمان و تحولات سریع و غیرقابل کنترل آن دوره است.
در ادامه، حضرت به ظهور امام عصر علیهالسلام اشاره میکنند و میفرمایند: «یَخْرُجُ الْوَالِی مِنْ غَیْرِهَا» یعنی والی و حاکم از غیر بنیامیه خواهد بود. امام مهدی علیهالسلام کارگزارانی پاکدست و اهل حساب و کتاب را برمیگزیند و با آنان بهصورت دقیق و منظم حسابرسی میکند: «عُمَّالُهَا عَلَى مَسَاوِی أَعْمَالِهَا»
در ادامه، حضرت میفرمایند: «وَتُخْرِجُ لَهُ الْأَرْضُ أَفْلَاذَ کَبِدِهَا» یعنی زمین، درون خود را برای امام مهدی آشکار میسازد. این عبارت، به معنای ظهور اسرار، منابع، و نعمتهای پنهان زمین است که در اختیار حضرت قرار خواهد گرفت. سپس میفرمایند: «تُسَلِّمُ مَقَالِیدَهَا» یعنی کلیدهای زمین به دست حضرت مهدی خواهد رسید. این استعاره، نشاندهنده تسلط کامل حضرت بر جهان و گشایش همه درهای بسته است.
در پایان، حضرت میفرمایند: «فَیُرِیکُمْ کَیْفَ عَدْلُ السِّیرَهِ وَیُحْیِی مَیْتَ الْکِتَابِ وَالسُّنَّهِ» یعنی امام مهدی عدالت را در جامعه اجرا خواهد کرد و کتاب و سنت را احیا خواهد نمود. این وعده، نویدبخش ظهور عدالتگستری در سراسر جهان است.
در فراز پایانی، حضرت اشاره میکنند: «إِنِّی بِهِ قَدْ نَعَبَ الشَّامُ وَفَحَصَ بِرَایَتِهِ فِی زَوَایَا کُوفَانَ» برخی این فراز را ناظر به پیشبینی ظهور عبدالملک مروان و حجاج بن یوسف ثقفی دانستهاند، و برخی دیگر آن را مربوط به سفیانی در دوره پیش از ظهور حضرت مهدی علیهالسلام میدانند.
دیدگاهتان را بنویسید