به‌روزرسانی: اسفند ۱۳۹۷

دیباچه

درست‌نویسی واژه‌ها و رعایت قوانین دستور زبان در نوشته‌های علمی، مذهبی، داستان و غیر داستان و حتی یک نامه معمولی، از عوامل مهم در ارزش و اعتبار این نوشته‌ها است؛ فرقی نمی‌کند که زبان فارسی یا انگلیسی یا زبانی دیگر باشد. خواننده به‌محض اینکه با غلط املایی، عبارات یا جملات مغلق، پیچیده یا مبهم و یا با نادرستی گرامری روبه‌رو می‌شود، درباره ارزش و اعتبار نوشتار دچار شک و تردید شده، نسبت به‌کل موضوع بی‌اعتماد می‌شود و حتی رشته بحث در ذهنش گسسته می‌شود. ازاین‌رو، در امر پژوهش و نشر، شیوه نوشتن و رعایت املای صحیح واژه‌ها، نگارش مناسب و توجه به ساختار زبانی، روان‌سازی و زیباسازی جملات اهمیت فراوانی پیدا می‌کند و یکی از نقش‌های بسیار مهم در این امور، به ویراستاران اختصاص می‌یابد. به‌منظور همراهی با نویسندگان و ویراستاران محترم، شیوه‌نامه‌ای تهیه شده تا یاری‌رسان این عزیزان باشد.

تذکر: درصورتی‌که نویسنده محترم نسبت به انجام مراحل فوق که وظیفه اوست ناتوان باشد، هزینه انجام مراحل فوق جداگانه محاسبه خواهد شد.

پیش‌ویرایش

نویسنده مسئول اصلی اتقان علمی و طراحی ساختاری متن است. نویسنده با همکاری نماینده انتشارات کتاب جمکران قبل از شروع مراحل تولید، موظف است نسبت به تحویل مرتب و سالم متن اقدام نماید. موارد زیر باید قبل از تحویل متن به نشر مورد دقت و تأیید قرار بگیرد:

  1. تنظیم تمام واحدهای پیش از متن: مشخصات حقوقی کامل نویسنده (فرم اطلاعات مؤلف)، مقدمه و پیشگفتار (در صورت نیاز)
  2. تنظیم متن: تنظیم تمام پاورقی‌ها و ارجاع‌ها و بر مبنای آن تنظیم کتاب‌نامه در انتهای کتاب، ارائه متن کتاب به‌صورت ساده و بدون هیچ‌گونه صفحه‌آرایی (معیار تحویل کتاب Paste: Keep Text Only خواهد بود) و همراه با فهرست‌گیری، تحویل یکپارچه متن در یک فایل.
  3. اعلام موارد مورد نیاز برای پس از متن: نمایه‌های موضوعی و کتاب‌نامه

تذکر: درصورتی‌که نویسنده محترم نسبت به انجام مراحل فوق که وظیفه اوست ناتوان باشد، هزینه انجام مراحل فوق جداگانه محاسبه خواهد شد.

  1. اعراب‌گذاری عبارت‌های حدیثی بر عهده نویسنده و سپس در صورت ناتوانی نویسنده با ویراستار علمی است و هزینه آن جداگانه محاسبه می‌شود.

ویرایش

ویرایش به سه گونه تقسیم می‌شود: فنی، زبانی و محتوایی. اگر گونه‌های دیگری از ویرایش وجود داشته باشد، در زیرمجموعه همین سه نوع قرار می‌گیرد. در انتشارات کتاب جمکران، ما ویرایش جدید سال ۱۳۹۶ از کتاب «آموزش ویراستاری و درست‌نویسی» نوشته آقای حسن ذوالفقاری که توسط نشر علم منتشر شده است را به‌عنوان مبنای دستور خط و آیین ویرایش و درست‌نویسی ملاک عمل قرار می‌دهیم. تمام موارد مطرح در کتاب به‌جز چند مورد خاص و جزئی که در ادامه خواهد آمد باید توسط نویسندگان و ویراستاران محترم تأمین و اجرا شود.

  1. ویرایش صوری، فنی[۱]: مواردی که به نوشتار جزئی متن و کلمات مربوط می‌شود و به نقش کلمات در جملات کاری ندارد و نگارش متن را بررسی می‌کند. این ویرایش شامل موارد زیر می‌شود:
    • درست‌نویسی واژگان و اصلاح غلط‌های نگارشی؛
    • یکسان‌سازی رسم‌الخط و نگارش واژه‌ها؛
    • کاربرد درست و مناسب علائم سجاوندی (نقطه، ویرگول، نقطه‌ویرگول و…)؛
    • رعایت جدانویسی و پیوسته‌نویسی کلمات؛
    • رعایت و اصلاح فاصله و نیم‌فاصله بین کلمات؛
    • عددنویسی درست عددها و ارقام و تاریخ‌ها؛
    • تنظیم درست نقل‌قول‌ها؛
    • با توجه به استفاده همکاران آماده‌سازی و تولید از نرم‌افزار «قلم برتر» در نگارش علائم احترام و دعایی، لازم است از جدول ضمیمه نرم‌افزار استفاده شود:

جل‌جلاله: ؟ج؟

صلی‌الله‌‌‌‌علیه‌و‌آله‌وسلم، صلی‌الله‌علیه‌وآله، صلی‌الله‌علیه‌وسلم، صلی‌الله‌علیه‌وسلم: ؟ص؟

علیه‌السلام، سلام‌الله‌علیه: ؟ع؟

علیها‌السلام: ؟عها؟

علیهما‌السلام: ؟عهما؟

علیهم‌السلام: ؟عهم؟

عجل‌الله‌تعالی‌فرجه: ؟عج؟

سلام‌الله‌علیها: ؟سها؟

سلام‌الله‌علیهما: ؟سهما؟

سلام‌الله‌علیهم: ؟سهم؟

رحمه‌الله‌علیه: ؟ره؟

رحمهالله‌علیها: ؟رها؟

رحمه‌الله‌علیهما: ؟رهما؟

رحمه‌الله‌علیهم: ؟رهم؟

رضوان‌الله‌علیه، رضوان‌الله‌تعالی‌علیه: ؟رضو؟

رضی‌الله‌عنه: ؟رض؟

رضی‌الله‌عنها: ؟رضها؟

رضی‌الله‌عنهم: ؟رضهم؟

رضی‌الله‌عنهما: ؟رضهما؟

قدس سره: ؟ق؟

قدس سرهما: ؟قهما؟

قدس سرهم: ؟قهم؟

رحمه‌الله:؟رح؟

رحمها‌الله: ؟رحها؟

رحمهما‌الله: ؟رحهما؟

رحمهم‌الله: ؟رحهم؟

عزّ و جل: ؟عز؟

مدظله‌العالی: ؟مد؟

    • به‌کارگیری فونت‌های مناسب و یکسان‌سازی اندازه قلم BLotus 14 جهت جلوگیری از آشفتگی کاری و برای متن پاورقی‌ها BLotus 10 خواهد بود. کلمات انگلیسی مانند کلمات فارسی خواهد بود و فقط جهت نوشتار باید از چپ به راست باشد. ویراستاران و نویسندگان و همکاران محترم باید از نرم‌افزار فارسی‌ساز صفحه‌کلید استانداردی که توسط نشر تأیید شده است استفاده کنند.
  1. ویرایش زبانی[۲]: به نحوه تنظیم گفتار و زبان و ادبیات متن توجّه می‌کند. در این ویرایش فارغ از نگارش و املای کلمات به بررسی درستی و معیار بودن جملات می‌پردازیم. این نوع ویرایش شامل موارد زیر می‌شود:
    • بررسی دستور زبان نگارشی در کل متن
    • بررسی واژه‌گزینی
    • استفاده از واژگان و عبارت‌های مناسب؛
    • معادل‌سازی اصطلاحات؛
    • فارسی‌سازی کلمات؛
    • اصلاح جملات بر اساس معیارهای دستور زبان؛
    • توجه به روان‌سازی، رسایی و شیوایی جملات؛
    • تبدیل جملات و عبارت‌های محاوره‌ای به نوشتاری و علمی؛
    • برطرف کردن تناقض‌های معنایی و منطقی جملات؛
    • توجه به زمان و نهاد فعل‌ها؛
    • استفاده از جملات کوتاه و تبدیل جملات طولانی چندخطی به جملات کوتاه؛
    • حذف موارد حشو و تکراری؛
    • افزایش عناصری که در بهبود زبان متن لازم به نظر می‌رسد و حذف موارد زائد.
  2. ویرایش ساختاری[۳]: در این ویرایش موارد فرای کلمات و جملات بررسی می‌شوند. مواردی که به ساختار کلی متن ارتباط دارد و در خدمت فهم کل متن است:
    • توجه به محتوای متن و ترتیب منطقی جملات و پاراگراف‌ها؛
    • مستندسازی مواردی که نیاز به استناد دارد، از جمله آیات و روایات و نقل‌قول‌های مستقیم؛
    • برطرف کردن تناقض‌های علمی و محتوایی در کل اثر؛
    • ارتقای محتوای متن و زیباسازی جملات.
    • تنظیم و یکسان‌سازی ارجاعات به‌صورت پانویس/ پاورقی و پی‌نوشت؛
    • تنظیم فهرست منابع و کتاب‌نامه و تطبیق آن با ارجاعات داخل متن؛
    • تنظیم فهرست مطالب؛
    • تنظیم جدول‌ها، نمودارها، نقشه‌ها، تصاویر و شماره-گذاری آن‌ها.
    • توجه به تیترها و عنوان‌بندی‌ها و شماره‌گذاری آن‌ها؛
    • پاراگراف‌بندی و سطربندی مناسب متن؛
  3. ویرایش علمی و محتوایی: این نوع ویرایش، پیشرفته‌ترین نوع ویرایش است که در آن ویراستار وارد حوزه تخصصی و علمی ویرایش متن می‌شود. این موضوع در کتاب‌های آموزش ویرایش و درست‌نویسی بررسی نمی‌شود و با نظارت نماینده محتوایی ناشر، توسط ویراستارهای علمی که به موضوع اشراف دارند انجام خواهد شد.

نکته مهم: در همه مراحل ویرایش، احترام به متن و ادبیات نویسنده بسیار مهم است؛ بنابراین، باید از حذف‌های بی‌جا و دخل و تصرف‌هایی که به متن نویسنده و معنای جملات و یا ادبیات نویسنده ضرر می‌زند، اجتناب شود. وظیفه ویراستار، درست‌نویسی نگارشی، روان‌سازی، فارسی‌سازی، زیباسازی و ارتقای متن است؛ اما در مواردی که ویراستار برای بهبود زبان و ادبیات متن نیاز به تغییرات اساسی و ضروری دارد، پیشنهادهای خود را به‌صورت «پیشنهاد» به‌عنوان Comment در حاشیه متن قرار دهد.

تذکر: مواردی از کار پردازش و ویرایش متن توسط نویسنده و قبل از ارجاع به ویراستار باید انجام شود که در ادامه مشخص خواهد شد.

چند نکته

  1. با توجه به در واژه‌های چنداملایی ضبط‌شده در شیوه‌نامه نگارش فرهنگستان، استفاده ما از شکل اول واژه است.
  2. کاربرد نیم‌فاصله[۴]: در ترکیبات زبان فارسی، موارد الزامی جدانویسی و یا پیوسته‌نویسی در کتاب بررسی شده است، اما موارد زیر استثنا خواهد شد:
    • عبارت‌های عربی به‌هیچ‌عنوان و هرگز به‌صورت نیم‌فاصله نوشته نخواهد شد. عبارت‌های عربی و هر زبان دیگر در متن فارسی داخل و استفاده می‌شود طبق قواعد خودش بررسی می‌شود. این مطلب درباره تمام عبارت‌های دعایی نیز صادق است: دام ظله العالی، باسمه تعالی، إن شاء الله، ما شاء الله. فقط کلماتی که به صورت کلیشه و تکرار نیستند به صورت نیم‌‌فاصله نوشته می‌شوند.
    • عبارت‌های اضافی هرگز به‌صورت نیم‌فاصله استفاده نمی‌شوند. هرچند در کتاب این نکته توضیح داده شده است، برای دقت بیشتر تذکر داده می‌شود. عبارت‌های اضافی که به‌صورت پیوسته خوانده می‌شوند (حذف کسره اضافی در نقطه اتصال دوجزئی از ترکیب): مدیرعامل / مدیرِ عامل، آب‌لیمو / آبِ لیمو
    • ترکیب‌های اضافی که به‌عنوان یک واحد شناخته‌ می‌شوند، به‌صورت چسبیده نوشته می‌شوند: ملاصدرا، ملاامین، سیدالفقهاء، خاتم‌النبیین.
  3. ارجاع‌ها: باید توجه داشت در مرحله اول، اصلاح و تنظیم ارجاع‌ها و کتاب‌نامه به‌صورت کامل بر عهده نویسنده است و در مرحله دوم ویراستار فقط نقش کنترل‌کنندگی دارد.
    • تمام ارجاع‌های متون علمی به‌صورت پانویس خواهند بود و ارجاع درون‌متنی نخواهیم داشت.
    • در پاورقی حتی در اولین ارجاع فقط خلاصهٔ مشخصات هر منبع آورده می‌شود؛ به دلیل آنکه مشخصات کامل هر منبع، در «کتاب‌نامه» به‌صورت کامل می‌آید.
    • چگونگی نگارش استنادهای مختلف در پاورقی عبارت است از:
    • ارجاع به کتاب: نام خانوادگی، نام، نام کتاب، شماره جلد، شماره صفحه.
    • ارجاع به مجله یا نشریه: نام خانوادگی، نام، «نام مقاله»، نام مجله یا نشریه، شماره انتشار، شماره صفحه.
    • ارجاع به مقاله‌ای که در یک مجموعه مقاله با نویسندگان مختلف (کتاب) آمده است: نام خانوادگی، نام نویسنده مقاله، «نام مقاله»، در: نام کتاب، شماره صفحه، سطور ارجاع داده شده (نه شماره صفحه آغاز مقاله).
    • ارجاع به سایت: نشانی اینترنتی صفحه مورد رجوع
    • ارجاع به قرآن[۵]: نام سوره، شماره آیه یا آیات: بقره، ۵۲، نور، ۳۵-۳۲[۶].
    • ارجاع به نهج البلاغه: نهج البلاغه، ]خطبه، نامه و حکمت[ شماره آن: نهج البلاغه، خطبه ۹۴، نهج البلاغه، نامه ۴۲، نهج البلاغه، حکمت ۱۰.
    • ارجاع به سخنان امام خمینی (ره): امام خمینی، صحیفه نور، ج۵، ص۷۵.
    • ارجاع به سخنان رهبری: بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشجویان، ۲۷/۱۰/۹۳، به نقل از سایت رهبری[۷].
    • درصورتی‌که ارجاع به یک یا چندین صفحه باشد، به جای حرف «ص»، از «صص» استفاده می‌شود تا چندصفحه‌ای بودن ارجاع مشخص شود: تک‌صفحه: ص ۲۰ و چندصفحه‌ای: صص ۲۰، ۲۲، ۴۰-۳۶.
    • اگر ارجاع بدون فاصله به همان منبع قبلی باشد، به جای تکرار منبع، از کلمهٔ «همان» و شمارهٔ صفحه استفاده می‌شود.
    • اگر دقیقاً به همان منبع و همان صفحه ارجاع شود، فقط کلمهٔ «همان» می‌آید.
    • زمانی که یک‌بار نام نویسنده و اثر در پاورقی ذکر می‌شود، در ارجاعات بعدی با فاصله، فقط نام کتاب و شماره صفحه آورده می‌شود و نام نویسنده تکرار نمی‌شود.
    • کلمات «همان‌جا»، «همو» و «پیشین» اصلاً در پاورقی به کار نمی‌رود.
  4. نقل‌قول‌های مستقیم، همه نقل‌قول‌های مستقیم در داخل متن و به‌ویژه آیات و روایات به‌صورت زیر است:
    • گیومه باز + متن ویراسته عربی[۸] + نقطه‌ویرگول + متن ویراسته ترجمه + گیومه بسته + نشانه نقطه یا ویرگول + شماره پاورقی: مانند: پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «اطْلُبُوا الْعِلْمَ مِنَ الْمَهْدِ إِلَی اللَّحْد۲؛ از گهواره تا گور دانش بجویید.».
    • درصورتی‌که یک مطلب چندین ارجاع داشت، بین اجزای یک ارجاع، ویرگول و بین ارجاعات نقطه‌ویرگول می‌آید: علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج ۳، ص ۱۱۲؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۸۶.
  5. تنظیم کتاب‌نامه: در آثار فارسی، مشخصات آثار و منبع‌های علمی به ترتیب زیر نوشته می‌شود:
    • نام خانوادگی، نام (پدیدآورندهٔ اثر):
      • نکته: چنانچه پدیدآورندگان چند نفر باشند، نام افراد دیگر به ترتیب نام و نام خانوادگی آورده می‌شود و بین نویسندگان، با نشانه نقطه‌ویرگول جدا می‌شود.
    • نام منبع[۹]: در بخش اول، فصل پنجم، به‌صورت کامل به نحوه تنظیم کتاب‌نامه پرداخته شده است. به‌صورت کلی نگارش منبع‌های مختلف عبارت است از:
    • کتاب: نام خانوادگی، نام، نام کتاب، مترجم، ویراستار، شماره جلد، نوبت چاپ، مکان نشر: ناشر، سال چاپ
    • مجله یا روزنامه: نام خانوادگی، نام، «نام مقاله»، نام مترجم، نام مجله، سال نشر، شماره مجله، تاریخ مجله، شماره صفحه شروع و پایان مقاله.
    • سایت: نام خانوادگی، نام، «عنوان صفحه یا مقاله»، عنوان فارسی سایت یا وبلاگ، آدرس الکترونیکی کامل صفحه مربوطه (که در زمان ارجاع حتماً موجود و مفتوح و برای همگان قابل دسترس باشد)، تاریخ انتشار.
    • ارجاع به پایان‌نامه: نام خانوادگی، نام، «عنوان پایان‌نامه»، دانشگاه یا دانشکده، مقطع درسی، تاریخ دفاع.

نمونه‌خوانی

بعد از انجام مرحله ویرایش که با همکاری نویسنده و ویراستار با تأیید متن توسط نماینده محتوایی انتشارات انجام خواهد شد، متن نهایی برای صفحه‌آرایی و انجام مراحل تولید به واحد آماده‌سازی و تولید ارائه می‌شود.

نسخه صفحه‌آرایی‌شده کتاب با نظر نماینده محتوایی انتشارات به ویراستار یا شخصی دیگر جهت نمونه‌خوانی تحویل می‌شود. وظیفه‌ نمونه‌خوان در این قسمت به این شرح است:

  1. بررسی دستور زبان نگارشی در کل متن
    • بررسی واژه‌گزینی
    • معادل‌سازی و فارسی‌سازی کلمات؛
    • بررسی خطاهای زبانی و دستوری
    • تبدیل جملات و عبارت‌های محاوره‌ای به نوشتاری و علمی؛
    • توجه به زمان و نهاد فعل‌ها؛
    • استفاده از جملات کوتاه و تبدیل جملات طولانی چندخطی به جملات کوتاه؛
    • حذف موارد حشو و تکراری؛
    • افزایش عناصری که در بهبود زبان متن لازم به نظر می‌رسد و حذف موارد زائد
    • بررسی نشانه‌گذاری‌ها و علائم سجاوندی
    • بررسی پیوسته و جدانویسی کلمات
    • بررسی آوانویسی، عددنویسی و عبارت‌های عددی
    • بررسی نقل‌قول‌ها
    • بررسی شیوه ارجاع‌های برون‌متنی در پاورقی‌ها
    • بررسی شیوه تنظیم کتاب‌نامه
  2. هزینه‌های اضافی نمونه‌خوانی که از طرف ویراستار اهمال شده است بر عهده ویراستار است. میزان آن باید مشخص شود.

بازبینی نهایی

پس از اعمال ایرادهای نمونه‌خوانی، نمونه دیگری برای بررسی نهایی نماینده محتوایی انتشارات تهیه می‌شود و به‌عنوان نظارت بر کار تمام مرحله‌های قبلی مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

 

[۱]. این ویرایش در چهار فصل از بخش اول کتاب توضیح داده شده است.

[۲]. این موضوع در فصل‌های ابتدایی از بخش دوم کتاب توضیح داده شده است.

[۳] این موضوع در فصل پنجم کتاب از بخش اول بررسی شده است.

[۴]. موارد مختلف نحوه جدانویسی یا پیوسته‌نویسی در فصل دوم و سوم از بخش اول کتاب بررسی شده است. علاوه بر آن می توانید از مقاله استاد صفار مقدم با عنوان «فاصله‌گذاری در زبان فارسی» استفاده کنید.

[۵] نگارش آیات باید با سایت tanzil.ir تطبیق داده شود.

[۶] در این مورد و موارد دیگر ارجاع‌ها که بازه‌ای از شماره صفحه‌ها را داریم، عدد کمتر بازه در سمت چپ خواهد بود. بحث مبسوط در فصل چهارم از بخش اول کتاب بررسی شده است.

[۷]. تنها معیار معتبر برای سخنان رهبر انقلاب دو سایت Khamenei.ir و Leader.ir هستند.

[۸]. توجه داشته باشید که شماره ارجاع‌ها بعد از نشانه‌ها قرار می‌گیرد؛ مانند مثال. در عبارت‌هایی که متن مورد ارجاع متن عربی است و ترجمه توسط نویسنده نوشته شده است، ارجاع ما به متن عبارت عربی خواهد بود. اگر متن ترجمه هم از منبعی آورده شده باشد، ارجاع متن و ترجمه بر روی پایان عبارت خواهد بود.

[۹]. برای دسترسی آسان به‌عنوان اصلی منبع، نام کتاب، مقاله، مجله، پایگاه اینترنتی و پایان‌نامه در کتابنامه تیره خواهد بود.

برای مطالعه بیشتر

 کتاب مبانی درست‌نویسی: زبان فارسی معیار

شیوه‌ی املای فارسی از ابتدای کتابت خط فارسی با حرف الفبای کنونی تا امروز، تابع الگویی معیار نبوده است و دبیران، کاتبان و نسخه‌پردازان، بر اساس قواعد و اصول تعریف شده‌ی خاصی به کتابت نپرداخته‌اند و شاید حساسیت جامعه‌ی امروز به یک شیوه‌ی خاص وجود نداشته یا حداقل گزارش نشده است. دکتر ناصر نیکوبخت در این کتاب تلاش می‌کند تا به «مبانی درست‌نویسی» و ارائه‌ی معیاری برای زبان فارسی نزدیک شود.

تصویر مرتبط

خواندن کتاب ویرایش از زبان ویراستاران می‌توانید از تجربهٔ ویراستارانی بهره‌مند شوید که سعی می‌کنند با هنجارها و معیارهای جهانی کار کنند. برای مثال، در این کتاب به ویرایشگران آثار خلاق رهنمود داده می‌شود که چگونه مهارت‌ها و تجربه‌ها را در خدمت اثر به‌کار بگیرند و در اعتلای متن بکوشند، با همان لحن نویسنده ویرایش کنند، با اندیشهٔ او بیندیشند و سعی کنند به دیدگاه‌های او دست یابند و از منظر این دیدگاه‌ها بنگرند؛ و اگر جز این کنند، با پدیدآورنده رودررو می‌شوند و رابطهٔ میان آن‌ها به رابطه‌ای نامولد تبدیل می‌شود و به تنزل ارزش‌های کتاب می‌انجامد.

دست نامه ویرایش

مدخل‌های این فرهنگ چند دسته‌اند: غلط‌های املایی؛ غلط‌های دستوری؛ تحریف‌های واژگانی؛ حشو؛ املاهای گوناگون؛ واژه‌های هم‌آوا؛ واژه‌های هم‌نگاشت. در تالیف این فرهنگ بنا بر ایجاز گذاشته تا خواننده در کوتاه‌ترین زمان پاسخ پرسش خود را بیابد. از همین رو توضیحات هیچ مدخلی از چند سطر تجاوز نمی‌کند. بهروز صفرزاده، مولف کتاب، از ویراستاران و فرهنگ‌نویسان باسابقه است و سال‌ها با موسسه لغت‌نامه دهخدا و فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری و در تالیف فرهنگ بزرگ سخن مشارکت داشته است.

Ghalat nanevisim.jpg

غلط ننویسیم با عنوان فرعی «فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی»، کتابی است در قالب فرهنگ لغت، از ابوالحسن نجفی زبان‌شناس، نویسنده، مترجم و پژوهشگر برجستهٔ معاصر که دربارهٔ غلط‌های رایج در زبان فارسی نوشته شده‌است.